Tuły  Laskowice Oś

Wydarzenia, zdjęcia, historia, ludzie

 
 
Strona Główna
Galerie zdjęć
Parafia
Tuły
Kościół
Zdjęcia kościoła
Historia
Zamek
Młyn
Laskowice
Nowy kościół
Stary kościółek
Mumia
Historia
Zdjęcia
Stare pocztówki
Tuły
Laskowice
Ludzie:
Powołania
Proboszczowie
- ks. Skrobek
- ks. Kwapis
- ks. Kała
Sołtysi
Przyroda
Mapy
Ciekawe strony
Archiwum
Księga gości
Kontakt


Oś (dawniej Marienfeld) to niewielka miejscowość należąca do parafii Tuły. Niewielka jest również jej nazwa, chyba najkrótsza na polskiej mapie. Otoczona jest lasami, z dala od drogi. Najprościej dotrzeć tu z trasy Opole-Kluczbork, jednak można również od strony Bazan czy Tuł.

W Tułach od kościoła należy jechać na północ, obok leśniczówki i przez las. Prowadzić nas będzie przepiękna leśna drogą, jest to dawny trakt z Opola do Kluczborka. W połowie drogi znajdują się przepiękne rozlewiska, ostoja licznych ptaków i zwierząt. Dawniej po prawej stronie stała tu leśniczówka. Troszkę dalej przy drodze stoi piękny drewniany krzyż.

leśna droga
las
przydrożny krzyż

W 1997 roku utworzono w tym miejscu użytek ekologiczny "Tuły" o pow. 22,41 ha. Powstał on w celu ochrony bagna śródleśnego - roślinności bagiennej, miejsca gniazdowania żurawia, brodźca samotnego oraz innych gatunków ptactwa wodnego i śpiewającego nie występujących w sąsiednich monokulturach 1.

Oś została założona jako kolonia Marienfeld w latach 1734-35 przez pana von Blachę, właściciela Tuł. Podróżujący w 1791 roku Zolner 3 zapisał iż początkowo powstało tu 20 domów, później na koszt pana von Blachy powstały jeszcze cztery. Każdy kolonista posiadał 10 mórg pola i 4 morgi łąki, płacił rocznie 6 talarów czynszu, i nie był zobowiązany do żadnej służby dworskiej. Koszt zakupu takiego gospodarstwa wynosił 200 talarów.

Z powstaniem Osi wiąże się również pewna legenda. Podobno cesarzowej w drodze przez Śląsk złamała się w karecie oś, i stąd nazwa (więcej przeczytasz tutaj).

W kolonii Marienfeld w 1783 roku było 77 mieszkańców 4. W 1830r. było tu już 27 domów i 191 mieszkańców, w tym 73 ewangelików 2. W 1845r. było tu 26 domów i 218 mieszkańców, w tym 100 katolików, istniała tu ewangelicka szkoła, do której uczęszczały również polskie dzieci 5. Szkoła ta powstała około roku 1792 i uczył w niej jeden nauczyciel. Mieszkańcami osi w 1864 roku byli w większości Niemcy i ewangelicy 6. Do dziś na skraju lasu stoi stary ewangelicki cmentarz.

widok na Oś
cmentarz
cmentarz

Około roku 1774 założył von Blacha na Osi hutę szkła. Wyrabiano tu przede wszystkim zielone szkło taflowe. Majster szklarski z miasta Linz, który posiadał dom mieszkalny wraz z wyposażeniem technicznym huty, pracował tu wraz z 4 czeladnikami na rachunek v. Blachy 3. W 1796 roku huta, zwana również Marienthal 7, nie pracowała ale już w 1796r. zakładem tym kierował majster szklarski J. Handschur. W 1828r. huta w Osi była własnością Ernsta v. Blachy i była czynna co najmniej do 1843r 8.

Na Osi mieszkał Christian Minkus. Urodził się on w maju 1770 roku w Lasowicach Małych. 1 maja 1848 roku, w wieku 78 lat, został wybrany na posła parlamentu we Frankfurcie nad Menem. Bronił interesów chłopów i nie wahał się w słusznej sprawie postawić panom, szczególnie gdy ci nie respektowali praw chłopów nadanych im przez króla. Christian Minkus zmarł 20 listopada 1849 r. w Osi, do której wiosną tego roku bardzo markotny powrócił z Frankfurtu. (więcej poczytasz tutaj)

remiza i szkoła
dawna szkola
przez oś.JPG

Obecnie Oś jest bardzo spokojnym miejscem, nie dojeżdżają tu autobusy i mieszka niewielu ludzi. Jednak spokój i piękna okolica przyciąga tych, którzy pragną zamieszkać z dala od miejskiego zgiełku i hałasu. Warto tu obecnie zobaczyć cmentarz i pozostałości młyna na Stobrawie, przy drodze stoi również stara, drewniana, kryta jeszcze słomą stodoła. Natomiast niedawno przy jednym z domów powstała hodowla danieli.

przez oś
nowy dom
dookoła lasy


Źródła
1 Strona internetowa Nadleśnictwa Kluczbork
2 ks. Henryk Gerlic, Bogacica, dzieje parafii, Wydawnictwo Św. Krzyża Opole 1997.
3 J. F. Zolner, Breife uber Schlesien, Krakau, Wieliczka und die Grafschaft Glatz auf einer reise im Jahr 1791. Breslau 1792
4 F.A. Zimmermann, Beiträge zur Beschreibung von Schlesien, Brieg 1796
5 J.G. Knie, Alphabetisch-statistisch-topographische Ubersicht der Dorfer, Flecken, Stądte und anderen Orte der Konigl. Preuss. Provinz Schlesien, Breslau 1845
6 F. Triest, Topographisches handbuch von Oberschlesien, Breslau 1864
7 Zeitschrift des vereins fur Geschichte und Alterhum Schlesiens, Breslau 1892
8 D. Tomczyk, Z dziejów hutnictwa szkła w oleskim, Głos Olesna, rocznik 1974

 

© tuly.republika.pl - Zabrania się kopiowana i powielania zawartych materiałów bez zgody Administratora