Tuły  Laskowice Oś

Wydarzenia, zdjęcia, historia, ludzie

 
 
Strona Główna
Galerie zdjęć
Parafia
Tuły
Kościół
Zdjęcia kościoła
Historia
Zamek
Młyn
Laskowice
Nowy kościół
Stary kościółek
Mumia
Historia
Zdjęcia
Stare pocztówki
Tuły
Laskowice
Ludzie:
Powołania
Proboszczowie
- ks. Skrobek
- ks. Kwapis
- ks. Kała
Sołtysi
Przyroda
Mapy
Ciekawe strony
Archiwum
Księga gości
Kontakt


Młyn rodziny Widerów

Nasz młyn stoi nad rzeką Budkowiczanką już od ponad 150 lat. Wciąż działa, choć koło młyńskie musi być wspomagane prądem. Od jesieni aż do żniw wieczorami młynarz czyni swoją pracę, czy też raczej powinność; bo nie można dopuścić, by ten przekazywany z ojca na syna już od 5 pokoleń młyn, zamilkł.

Roku Pańskiego 1852 wybudował Bernard Widera Monicał, naktorą Drzewo musioł bardzo drogo kupićz na turawszkę Forstewie. Meister był Anton Matyschik ze Stobrawy. Fundator Bernhard Widera.

Tak zapisał w rodzinnej kronice Bernard Widera początki tego młyna. Fakt ten odnotował również napisem na stropowej belce, napis ten brzmi: " W IMIE PANIENCE PRZENAJŚWJĘTSZEJ, Jeżeli domu sam Pan nie zbuduje daremnie nad nim Rzemieślnik pracuje, Psalm 126, Fundator Bernardt Widera, Maister Anton Matyschik." Młyn ten był później kilkukrotnie modernizowany. W roku 1867 dobudowano murowaną część i wymieniono część maszyn. Z czasem koło młyńskie musiał wspomóc motor a kilkanaście lat temu zamontowano nowszy odsiewacz.

mlyn
belka fundatorska
Zapiski w rodzinnej kronice

Wszystko zaczyna się na parterze. Mieli się u nas pszenicę i żyto. Zboże jest własne lub przyjęte na przemiał. Jeszcze niedawno ludzie z okolicy przyjeżdżali z zaledwie jednym workiem zboża by je zmielić i z 50 kg otrzymać 25 kg mąki i 24 kg otrąb. Zboże wsypuje się do zsypu w podłodze. Stąd powoli taśma z kubeczkami transportuje je pod sam dach, nad walce.

zsyp
taśmy
śrutownik

Najstarszą maszyną we młynie jest stary śrutownik (na zdjęciu powyżej) w nim zboże mieliły dwa poziome kamienie. Obok stoją dwa walce, to już lepsza technologia, choć obecnie te maszyny to już tez zabytki. Zboże wpierw mieli się na pierwszych, potem znów wraca na górę, znów na dół przez walce i znów na górę do odsiewacza.

walce
walce
walce

Odsiewacz składa się z kilkudziesięciu śit, które odsiewają mąkę od otrąb. Mąka trafia następnie do skrzyń lub wprost do worków. Wszystkie maszyny w młynie napędzane są kołem młyńskim i prądem. Koło młyńskie niestety jest niewidoczne, leży poziomo pod podłogą turbiny. Siła przekazywana jest poprzez przekładnie i pasy do poszczególnych maszyn.

odsiewacz
skrzynie na mąkę
przekladnie

Oczywiście nie było by młyna bez rzeki. Nasz młyn nie był jedynym młynem na Budkowiczance, w okolicy młynów było wiele, na nich często Widerowie, jak na przykład w Lasowicach Wielkich, Trzebiszynie czy Jełowej. Obecnie tulski młyn jest już jedynym działającym. Kiedyś młyn był czymś wyjątkowym, dawał pewien status, obecnie tylko tradycja daje jeszcze zachętę do tego by mielić.

rzeka
wodospad
rzeka Budkowiczanka

No i jeszcze jest ktoś, kto pilnuje tu porządku:)

kot
 

© tuly.republika.pl - Zabrania się kopiowana i powielania zawartych materiałów bez zgody Administratora